piątek, 5 marca 2010

Cierpienia młodego Wertera - wypracowanie maturalne z romantyzmu

Poniżej przedstawiam bardzo zgrabny temat maturalny, w którym na prawdę trzeba wykazać się myśleniem, by nie popełnić bardzo częstego błędu, jakim jest streszczenie utworu. Niestety ok. 90% uczniów przy tego typu testach, gdzie w zasadzie nie rozumieją o co ich pytają, ale wydaje im się, że o ogólniki, pisze po prostu streszczenie fragmentu w piękny sposób popisując się zupełnym niezrozumieniem polecenia. Tak więc pierwsza i główna zasada przy pisaniu pracy maturalnej brzmi:

1. Absolutnie żadnych streszczeń !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Nauczyciele sprawdzający wypracowania, znają tematykę tych fragmentów więc po co mają po raz setny czytać parafrazę utworu. Wy macie wczuć się w rolę badacza literatury. To wypracowanie jest zagadką, która należy rozwiązać mając do dyspozycji polecenie - czyli temat, fragment utworu i własną wiedzę, najczęściej szczątkową, ale zawsze:)

Tak więc zbierając razem co należy zrobić:

1. Absolutnie nie streszczać utworu!!!!
2. Poczuć się badaczem/detektywem, to zabawa, polecenie, zagadka i ja ją rozwiążę!
3. Dokładnie przeczytać temat.
4. Sporządzić plan działania - plan własnej wypowiedzi.
5. Napisać wszystko co odkryliśmy, popisać się swoją inteligencją.

Temat wypracowania:
Na podstawie analizy podanego fragmentu i znajomości całego utworu scharakteryzuj Wertera. Zwróć uwagę na rolę miłości i literatury w życiu bohatera oraz jego stosunek do natury.

Analiza tematu
Czego od nas chcą - czyli jakie polecenie ukrywa się w temacie wypracowania?

1. Charakterystyka Wertera na podstawie całego utworu. "Acha! chcą bym udowodnił, że przeczytałem, powinienem więc napisać o czymś, czego ten fragment nie przedstawia."
2. Mam scharakteryzować Wertera, ale główny nacisk położyć na jego uczuciowości/miłości, rolę literatury i przyrody w jego życiu.

I w ten sposób wyłania się nam pewien schemat kompozycyjny pracy. Przy pisaniu planu to właśnie te punkt będą rządziły rozwinięciem.

1. wstęp,

2. rozwinięcie
- kim jest Werter
- rola miłości
- rola literatury
- rola przyrody w jego życiu

3. zakończenie


Johan Wolfgang Goethe Cierpienia młodego Wertera (fragmenty)
[...] Przeżywam dni tak szczęsne, jakimi pewnie Bóg obdarza swoich świętych, i cokolwiek by się potem ze mną stało, nie będę śmiał zaprzeczyć, iż nie dostało mi się w udziale szczęście, najczystsze szczęście życia. Znasz już moje Wahlheim, otóż osiedliłem się tutaj na dobre, bowiem dzieli mnie tu od Lotty jeno pół godziny drogi, tutaj żyję sam ze sobą i z niewysłowionym szczęściem, najwyższym, jakiego doznawać może człowiek. Czyż mogłem przypuszczać, obierając Wahlheim za cel przechadzek, że położone jest ono tak blisko nieba? Ileż razy oglądałem swą leśniczówkę, ku której biegną teraz wszystkie pożądania moje, podczas dalekich wędrówek już to z góry już od strony doliny, patrząc na nią z drugiej strony rzeki!
Drogi Wilhelmie, rozmyślałem długo nad popędem ludzkim zdobywania coraz nowych dziedzin, czynienia nowych odkryć, wałęsania się z miejsca na miejsce i przekonałem się, że nadchodzi powrotna fala, wewnętrzny pęd ochotnego poddawania się ograniczeniom, pożądania nawrotu do utartych ścieżek nawyku, bez troski o to, co mamy po prawicy czy po lewicy swojej.
To dziwne zaprawdę! Gdym tu jeno przybył i spojrzał ze wzgórza na uroczą dolinę, doznałem nieprzepartego pociągu. – Oto lasek! – mówiłem sobie. – Jakże rozkosznie byłoby zatonąć w jego cieniach! – A tam szczyt góry! Jakiż uroczy musi być stamtąd widok w dolinę? – W dali wyłania się cały łańcuch zachodzących na siebie wzgórz! O, jakże by miło było tam wędrować i błądzić. Pobiegłem tam i wróciłem, nie znalazłem tego bowiem, czego szukałem. Oddal, zaprawdę, podobna jest do przyszłości. Przed oczyma duszy naszej widnieje nikły zarys całości, a uczucie nasze, zarówno jak spojrzenie, gubią się w tym majaku. Tęsknimy, ach, jakże pragniemy wtopić się w to całą naszą istotą, nasiąknąć nieograniczoną rozkoszą cudnego uczucia pełni i dosytu. Ach! Gdy przybiegniemy blisko, kiedy – tam – zmieni się w – tu – wszystko wraca do poprzednich kształtów, stoimy zbiedniali, ograniczeni, a dusza łaknie nektaru, który znikł bezpowrotnie.
Bezdomny włóczęga stęskni się też w końcu za swoją ojczyzną i odnajdzie w chatce swojej, na łonie żony, pośród dzieci swoich i w zabiegach podjętych dla ich utrzymania, ową rozkosz, której szukał w dalekim świecie nadaremnie.
Rankiem, równo ze świtaniem, podążam ku memu Wahlheimowi, rwę w ogrodzie gospody groch cukrowy, potem siadam i łuskam go, czytając przy tym Homera. [...] Osjan wyrugował z mego serca Homera. Jakiż niewysłowiony jest ten świat, w który wprowadza nas niezrównany poeta. Stąpamy przez wrzosowiska pośród szalejącej wichury, niosącej w kłębach mgieł duchy praojców poprzez zalane księżycowym światłem rozłogi. [...] Idę śladem błędnego, starego barda, który szuka po szerokim stepie śladu stóp ojców swoich, a znajduje jeno grobowe kamienie. Widzę, jak z jękiem spogląda ku ukochanej gwieździe wieczornej, zapadającej w odmęty morza.

[1774] Johan Wolfang Goethe, Cierpienia młodego Wertera, Kraków 2003

Klucz:


I. ROZWINIĘCIE TEMATU (można uzyskać maksymalnie 25 punktów)
Analiza fragmentu

1. Cechy osobowe bohatera, np.: 0 – 6
a. młody człowiek,
b. żyje marzeniami (miłością),
c. wykształcony i oczytany,
d. refleksyjny,
e. szukający sensu życia,
f. pragnący życiowej harmonii,
g. rozczarowany życiem,
h. skłonny do egzaltacji,
i. wypowiadający się w sposób emocjonalny.

2. Rola miłości, np.: 0 – 3
a. idealizuje świat,
b. zapewnia szczęście,
c. powoduje całkowite zatracenie się w emocjach, uczuciu,
d. leczy z trosk,
e. prowadzi do duchowego wyobcowania.

3. Rola literatury w kształtowaniu postawy życiowej, np.: 0 – 2
a. pobudza wyobraźnię,
b. dobór literatury odzwierciedleniem nastroju,
c. zmiana lektury świadectwem przemiany ideowej bohatera,
d. dzieła Homera odwołujące się do mitycznej przeszłości / symbol klasycyzmu,
e. Pieśni Osjana – pełne grozy, legendowy charakter / symbol nowych tendencji.

4. Stosunek do natury, np.: 0 – 4
a. wrażliwość na piękno przyrody,
b. akceptacja prostoty, rodzimości,
c. przeciwstawienie natury i cywilizacji [pojmowanie natury jako opozycji do cywilizacji (źródła zła, konwenansów)],
d. postrzeganie przyrody jako dopełnienia literatury,
e. przyroda jako tło dla rozmyślań [przeżywanie na łonie natury swoich
wewnętrznych zmagań],
f. przyroda jako inspiracja do rozważań filozoficznych,
g. przyroda jako przestrzeń wolności.
5. Odwołanie do całości utworu, np.: 0 – 6
a. nadwrażliwość emocjonalna powodem życiowych niepowodzeń,
b. upokorzenie towarzyskie źródłem ogromnych cierpień duchowych,
c. ucieczka jako metoda rozwiązywania problemów / słabość psychiczna,
d. nieumiejętność zdystansowania się do rzeczywistości,
e. odczucie „bólu istnienia”,
f. decyzja o samobójstwie,
g. uwikłanie się w kolejne romanse (wspominany na początku, a potem z Lottą),
h. niezważanie na konwenanse,
i. przyjacielski stosunek do innych ludzi (poszukiwanie pokrewnej duszy, zrozumienia, akceptacji),
j. czułość wobec dzieci,
k. teatralizacja życia,
l. malowanie - obraz wrażliwości duszy,
m. dzielenie się swoimi przemyśleniami za pomocą listów, próby literackie,

6. Podsumowanie, np.: 0 – 4
- pełne podsumowanie (Werter postrzega świat przez pryzmat uczuć, co pobudza wrażliwość, wzbogaca wnętrze człowieka, jednocześnie ułatwia i utrudnia kontakty z innymi ludźmi, powoduje odczucie bólu istnienia, jest przyczyną dramatycznych życiowych decyzji), 4
- częściowe podsumowanie (Werter postrzega świat przez pryzmat uczuć, co jest przyczyną jego dramatycznych decyzji życiowych, nieszczęść, bólu), (2)
- próba podsumowania (Werter jest nieszczęśliwy). (1)

II. KOMPOZYCJA (maksymalnie 5 punktów)
Kompozycję wypracowania ocenia się wtedy, gdy przyznane zostały punkty za rozwinięcie tematu.
– podporządkowana zamysłowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnętrznie, przejrzysta i logiczna; pełna konsekwencja w układzie graficznym, 5
– uporządkowana wobec przyjętego kryterium, spójna; graficzne wyodrębnienie głównych części, 3
– wskazująca na podjęcie próby porządkowania myśli, na ogół spójna. 1

Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.

III. STYL (maksymalnie 5 punktów)
– jasny, żywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi; urozmaicona leksyka, 5
– zgodny z zastosowana formą wypowiedzi, na ogół jasny; wystarczająca leksyka, 3
– na ogół komunikatywny, dopuszczalne schematy językowe. 1

Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.

IV. JĘZYK (maksymalnie 12 punktów)
– język w całej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona składnia, poprawne: słownictwo, frazeologia, fleksja, 12
– język w całej pracy komunikatywny, poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia i fleksja, 9
– język w całej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w większości poprawne: składnia, słownictwo, frazeologia, 6
– język w pracy komunikatywny mimo błędów składniowych, leksykalnych (słownictwo i frazeologia), fleksyjnych, 3
– język w pracy komunikatywny mimo błędów fleksyjnych, licznych błędów składniowych, leksykalnych. 1
Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.

V. ZAPIS (maksymalnie 3 punkty)
– bezbłędna ortografia; poprawna interpunkcja (nieliczne błędy), 3
– poprawna ortografia (nieliczne błędy II stopnia); na ogół poprawna interpunkcja, 2
– poprawna ortografia (nieliczne błędy różnego stopnia); interpunkcja niezakłócająca komunikacji (mimo różnych błędów). 1
Uwaga: jeśli powyższe kryteria nie zostały spełnione, nie przyznaje się punktów.

VI. SZCZEGÓLNE WALORY PRACY 0-4

45 komentarzy:

  1. Jestem bardzo zadowolona z tego klucza będę potrzebować go za 2 tygodnie.

    OdpowiedzUsuń
  2. Bardzo mi się przydało :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Dziękuję naprawdę pomocne... nareszcie wiem jak się zabrać do napisania tego wypracowania ;)

    OdpowiedzUsuń
  4. Zajebite !!! Serio :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Ale ja go podziwiam i cenię,

    OdpowiedzUsuń
  6. a noz w srode werter bedzie ;)

    OdpowiedzUsuń
  7. tez mi sie przydalo bardzo przejrzyscie napisane ;)
    moze jeszcze jakies zamiescisz ;P

    OdpowiedzUsuń
  8. WIELKIE DZIĘKI

    OdpowiedzUsuń
  9. Super klucz. Jakby jeszcze było przykładowe wypracowanie zrobione to bajka :)

    OdpowiedzUsuń
  10. bardzo dziękuję, było strasznie pomocne przy tworzeniu własnej pracy. (;

    OdpowiedzUsuń
  11. dzieki bardzo mam nadzieje ze sie przyda

    OdpowiedzUsuń
  12. Tyłek mi uratowałeś !

    OdpowiedzUsuń
  13. ma ktoś może klucz do GLORIA VICTIS potrzebuję pilnie na piątek !! :) z gÓry wielkie dzięki :)

    OdpowiedzUsuń
  14. dzięki możliwe że uratowałeś nie jednemu z nas życie;)

    OdpowiedzUsuń
  15. Bardzo mi się to przydało !
    Dziękuję ;-)

    OdpowiedzUsuń
  16. wilkie dzięki super strona szkoda że dopiero teraz ją znalazłam. Przyda się będę częściej zaglądać

    OdpowiedzUsuń
  17. Napisałem to i 4+ wpadło dziekii

    OdpowiedzUsuń
  18. Dobra robota!!!

    OdpowiedzUsuń
  19. bardzo dziękuje przyda się

    OdpowiedzUsuń
  20. Cóż, serdecznie dziękuję za ten artykuł i mam nadzieję, ze blog będzie dalej rozwijany ; ]

    OdpowiedzUsuń
  21. ekstra że tak coś jest będę zadowolony jak dostane 4lub 5 z polaka:)super

    OdpowiedzUsuń
  22. Jasne i przejżyste. W żadnej szkole by tego lepiej nie wyjaśnili.

    OdpowiedzUsuń
  23. jest Pani zajebista

    OdpowiedzUsuń
  24. Świetna pomoc. Na pewno lepiej wyjaśnione niż przez nauczycielkę.

    OdpowiedzUsuń
  25. dzięki kurde w necie jest wszystko :) i o to chodzi a nie gotowe wypracowanie to zaraz znajdą w necie i mam banie -.- a to jest dobre to sie chyba nazywa '' nie dawać ryby tylko wendke'' ;)

    OdpowiedzUsuń
  26. jejku.... Dobrze, że to znalazłam... Jedna bania mniej... Wdzięcznośc ma granic nie zna ;)

    OdpowiedzUsuń
  27. no mnie się akurat nie przydało bo trochę żle podane

    OdpowiedzUsuń
  28. Jak to się mówi "Wytłumaczone jak Krowie na miedzy". Zajebiste i o to chodzi.

    OdpowiedzUsuń
  29. tak naprawdę dobre

    OdpowiedzUsuń
  30. aż se konia zwaliłem,

    OdpowiedzUsuń
  31. dzięki, jutro próbną piszę, przyda sie

    OdpowiedzUsuń
  32. Świetny klucz, takich właśnie potrzeba, przejrzysty, jasny, dziękuje :)

    OdpowiedzUsuń
  33. Dziękuje bardzo <3

    OdpowiedzUsuń